Cannes Film Festival, hay gọi tắt là Cannes, một trong những Liên hoan phim (LHP) phim ảnh lâu đời nhất, đã có cột mốc thứ 77 đáng nhớ vừa qua. Bên cạnh sự hào nhoáng và sự kiện thảm đỏ sang trọng (lẫn lộn xộn), Cannes được coi trọng là sự kiện đề cao tính chuyên môn và thúc đẩy ranh giới sáng tạo của điện ảnh. Song, hết Oscar, Cannes năm nay cũng được nhiều phen “hú hồn”. Đặc biệt, các giải thưởng không chỉ là những tâm điểm đáng chú ý nhất.
Sau đây là những điểm sáng, và cả sự thăng trầm của Cannes 77.
Bê bối tình dục đe dọa Cannes
Bê bối #MeToo suýt làm Cannes đau tim
Cannes hằng năm thường ghi dấu ấn bằng thảm đỏ, những bộ váy vóc đẹp xấu ra sao cho đến những bộ phim độc lạ đến đâu. Nhưng Cannes 77 đã có một phen chết lặng khi ngay từ đầu đã bị phủ bóng bởi bê bối tình dục #MeToo đe dọa sẽ khiến ngành phim ảnh Pháp khốn đốn.
Mọi thứ vẫn diễn ra như bình thường. Lời bàn tán về vụ bê bối này không sôi nổi. Bản danh sách hiện lên như một lời thì thầm và không có một Harvey Weinstein nào xuất hiện. Nhiều nhà phê bình cũng nhận xét Cannes năm nay đúng là một sự kiện phi chính trị khi tầm ảnh hưởng của các sự kiện chính trị không quá nhiều, ví như #MeToo và Gaza.
Anora - Bộ phim về ngành nghề nhạy cảm chiến thắng Cành cọ vàng
Phim về nghề nhạy cảm giành Cành cọ Vàng
LHP Cannes kết thúc vui vẻ khi Greta Gerwig và ban giám khảo công bố bộ phim Anora của Sean Baker đã giành được Cành cọ vàng – giải thưởng trao tặng bộ phim hay nhất ở Cannes. Đó là một chiến thắng xứng đáng dành cho đạo diễn Baker khi thể hiện chủ đề mại dâm với sự táo bạo, nhịp độ nhanh, hài hước, và cảm động sâu sắc.
Anora là bộ phim về một cô nàng gái thoát y cùng tên vô tình tìm được tình yêu trong thế giới sắc dục của mình, nhưng hạnh phúc của cặp đôi bị đe dọa khi cha mẹ người cô yêu phát hiện thân thế của Anora. Với dự án này, Baker trở thành đạo diễn người Mỹ đầu tiên giành được giải thưởng danh giá nhất của liên hoan phim kể từ Terrence Malick (The Tree of Life) năm 2011.
Ông dành tặng giải thưởng này cho những người hoạt động trong ngành tình dục ở khắp mọi nơi như một lời tri ân từ một đạo diễn đã đặt cuộc sống của họ làm trung tâm trong tác phẩm của mình. Baker cũng có vài lời dành cho các công ty công nghệ đằng sau “cuộc cách mạng phát trực tuyến”, tuyên bố: “Tương lai của điện ảnh là nơi nó bắt đầu. (Đó là) trong rạp chiếu phim”.
NEON trở thành studio đi săn Cành cọ vàng hiệu quả nhất
“Bàn tay vàng” NEON
Chiến thắng của Anora cũng chính thức biến studio phim độc lập NEON có trụ sở tại Mỹ thành studio có bàn tay vàng trong việc sản xuất, đúng hơn là nhìn trúng, những bộ phim có tiềm năng “gom” Cành cọ vàng nhất. Anora là bộ phim thứ 5 đem về cho NEON giải thưởng cao nhất ở Cannes.
Những bộ phim còn lại bao gồm Parasite (2019), Titane (2021), Triangle of Sadness (2022) and Anatomy of a Fall (2023) đều lần lượt được xướng tên là phim hay nhất ở Cannes qua các năm.
The Seed of the Sacred Fig được đánh giá xứng với Palm d'Or hơn Anora
Tranh cãi chiến thắng Cành Cọ Vàng
Tuy nhiên, chiến thắng của Anora đã vô tình làm cuộc đua giải nóng hơn một chút. Ai cũng công nhận Anora xứng đáng với chiến thắng của nó. Song, có một số người cảm thấy rằng nhà làm phim lưu vong Mohammad Rasoulof đáng lẽ phải đoạt giải Cành cọ vàng cho bộ phim The Seed of the Sacred Fig của mình.
The Seed of the Sacred Fig là một bộ phim được quay hoàn toàn trong bí mật, tập trung bóc tách nền chính trị hỗn loạn của Tehran đã đem đến sự hoang tưởng mang tính hủy diệt đến thế nào và góc nhìn phân biệt giới tính cùng cực của xã hội chuyên quyền .
Khoảnh khắc đạo diễn Rasoulof xuất hiện tại Mohammad Cannes 2024
Có ý kiến cho rằng bộ phim xứng đáng ít nhất một giải Grand Prix. Tuy nhiên, nhiều nhà phê bình đánh giá việc lựa chọn bộ phim là một con dao hai lưỡi. Vì một chiến thắng như vậy có thể hiện lên là sự toan tính chính trị hơn là đề cao nghệ thuật điện ảnh.
Bất chấp tranh cãi, sự hiện diện của Rasoulof tại liên hoan phim là một trong những khoảnh khắc xúc động và tiếp thêm sức mạnh nhất của Cannes, một hành động dũng cảm đầy ý nghĩa công lý, nổi loạn và nghệ thuật.
Nhạc kịch, tội phạm và chuyển giới Emilia Perez làm nên chiến thắng tại Cannes
Chiến thắng của Emilia Perez
Nói đến những bộ phim có tiền đề không tưởng thì bộ phim Emilia Perez cũng đạt chuẩn cho danh sách này. Trong phim, một tay trùm ma túy muốn về hưu sau những chuỗi ngày đẫm máu. Nhưng trong cuộc đời tội lỗi này, muốn về hưu thì về trong quan tài. Gã trùm bèn nhân dịp thực hiện một ước mơ hắn ấp ủ từ lâu – chuyển giới để sống thật với bản thân.
Bạn đã nghe đến phim gangster, giờ thì hãy chứng kiến gangster, nhạc kịch, hài kịch kể một câu chuyện về người chuyển giới. Nghe có vẻ như là một mớ hỗn độn những bộ phim của Jacques Audiard đã làm nên chiến thắng tại Cannes.
Dàn cast tài năng của Emilia Perez
Selena Gomez, Zoe Saldaña, Karla Sofía Gascón, và Adriana Paz đã mang về giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất với tư cách là một dàn diễn viên chính, trong đó Gascón trở thành nghệ sĩ chuyển giới đầu tiên nhận giải tại Cannes. Sau đó, bộ phim đã giành được giải thưởng thứ hai là Jury Prize (Ban giám khảo bình chọn).
Đây là một điều hiếm khi xảy ra ở Cannes, vì một khi một bộ phim giành được một trong những giải thưởng chính, nó sẽ bị loại khỏi cuộc đua giải tiếp theo. Một số người thất vọng vì giải thưởng không được trao cho riêng Gascón, nhưng sự ghi nhận chung của tất cả các nghệ sĩ nữ ở đây là xứng đáng, tôn vinh sự đoàn kết giữa các bản dạng giới trong nghệ thuật.
The Apprentice khiến Cannes đứng ngồi không
Bộ phim về Trump gây “sốc”
Bạn sẽ cảm nhận được cái thở phào của Cannes quý giá đến đâu đối với LHP khi sự kiện trôi qua với rất ít mâu thuẫn chính trị khi thấy bộ phim The Apprentice, bộ phim tiểu sử về cuộc đời và sự nghiệp của Donald Trump xuất hiện trong danh sách dự thi.
The Apprentice của Ali Abbasi là một tựa phim được quảng cáo rầm rộ trong năm nay với tư cách một bộ phim ghi lại sự trỗi dậy của Donald Trump trong giới trùm bất động sản New York. Bộ phim gây ấn tượng với các màn trình diễn rất tuyệt vời và không bao giờ rơi vào tình trạng biếm họa. Câu chuyện rất hấp dẫn diễn ra trên các giai điệu đặc trưng của các thập niên.
The Apprentice cũng gây sốc một số cảnh gây xôn xao dư luận khiến nhân vật chính chủ đe dọa sẽ khởi kiện, gồm những cảnh Trump cưỡng hiếp người vợ đầu tiên của mình, Ivana (bà Ivana đã rút lại cáo buộc khi ông Trump tranh cử tổng thống), đi hút mỡ và phẫu thuật thu gọn da đầu để giữ sự trẻ trung và thậm chí đề cập đến chứng rối loạn cương dương.
Trong buổi phỏng vấn với Vanity Fair trước buổi ra mắt, Abbasi cho biết mục đích là "làm một phiên bản punk rock của một bộ phim lịch sử... [không] quá quan tâm đến các chi tiết cũng như điều gì đúng và điều gì sai". Trong khi đó, Giám đốc truyền thông chiến dịch tranh cử của Trump, Steven Cheung, cho biết hành động pháp lý sẽ được thực hiện "để giải quyết những gì sai trái trắng trợn từ những nhà làm phim giả danh này".
Mặc dù không phải là một tác phẩm nhằm vào Trump, bộ phim rõ ràng là quá hấp dẫn đối với đám đông MAGA (ngay cả trước khi họ xem nó) và với Trump nổi tiếng nóng tính, đặc biệt là vào năm bầu cử. Nhiêu đây thôi đã khiến Cannes căng thẳng đến đâu và như trút được một gánh nặng khi LHP kết thúc suôn sẻ.
Megalopolis của Francis Ford Coppola nhận nhận xét hỗn loạn tại Cannes
Những gã khổng lồ chững lại
Những gã khổng lồ của giới điện ảnh luôn được hoan nghênh ở Cannes và vinh danh bởi những đóng góp của họ đối với điện ảnh. Đồng thời là tiêu chuẩn vàng cho thế hệ làm phim trẻ hơn với những bộ phim mới nhất của mình. Nhưng Cannes 77 đã cho thấy một bức tranh hiếm thấy – những tên tuổi phim ảnh huyền thoại năm nay đang chững lại.
Cannes 77 đã chứng tỏ những tên tuổi trụ cột của LHP và từng là những cái tên làm nên các phim kinh điển không đồng nghĩa với việc tự động được khen ngợi, đồng thời đặt câu hỏi liệu những tên tuổi đạo diễn có nên nghiễm nhiên được đưa vào danh sách dự thi chỉ với thành công quá khứ làm tiêu chuẩn?
Kind of Kindness gây ấn tượng với trụy lạc và ăn thịt người
Yórgos Lánthimos và Kind of Kindness
Nhà làm phim Yórgos Lánthimos đã trở lại Cannes để làm nên những chiến thắng giòn giã nữa sau chiến thắng Sư tử vàng Venice năm ngoái và Poor Things đoạt giải Oscar đầu năm nay. Và bộ phim mới nhất của anh ấy, Kinds of Kindness, đã không làm ai thất vọng.
Với Kinds of Kindness, bộ phim xoay quanh các giáo phái tình dục, ăn thịt người quy tụ các tên tuổi diễn viên như Emma Stone, Jesse Plemons, Willem Dafoe, Hồng Châu, Yórgos Lánthimos đã khiến người xem và nhà phê bình sững sờ với phong cách và yếu tố trụy lạc trần trụi nhưng nghệ thuật và mang nhiều ý nghĩa.
Kind of Kindness tiếp tục chứng minh sức hút và tài năng của anh tại các LHP. Phim nào anh gửi tới Cannes hay Venice đều đoạt giải, ví như Dogtooth (Un Sure Regard Palme – 2009); Alps (Kịch bản hay nhất ở Venice - 2011); The Lobster (Giải thưởng của Ban giám khảo Cannes – 2015); The Killing of a Sacred Deer (Kịch bản hay nhất Cannes – 2017); The Favorite (Giải thưởng lớn của Ban giám khảo ở Venice - 2018); Poor Things (Sư Tử Vàng ở Venice - 2023).
Mặc dù Kind of Kindness chỉ mang về giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho Jesse Plemons, cái tên Yórgos Lánthimos, và làn sóng điện ảnh quái dị kiểu Hy Lạp mà anh mang đến, đã chứng tỏ rất được yêu mến tại các LHP.
Kind of Kindness dự kiến khởi chiếu toàn cầu vào tháng 6 tới.
Bất chấp mở đầu bị chính trị bủa vây, Cannes 2024 kết thúc yên bình
Danh sách những người chiến thắng tại Cannes
Palme d’Or: Anora
Grand Prix: All We Imagine as Light
Jury Prize: Emilia Pérez
Special Prize (Prix Spécial): The Seed of the Sacred Fig, Mohammad Rasoulof
Best Actress: Dàn diễn viên của Emilia Pérez
Best Actor: Jesse Plemons, Kinds of Kindness
Best Director: Miguel Gomes, Grand Tour
Best Screenplay: The Substance, Coralie Fargeat
Nguồn: Tổng hợp từ nhiều nguồn