Quốc Bảo (Kokuho) - Hiện tượng phòng vé Nhật Bản

Quốc Bảo (Kokuho) tiến vào màn bạc êm đềm như nhung, và rồi để lại một cơn bão diễm lệ phủ lên từng trái tim và tâm hồn yêu điện ảnh. Hiện tượng phòng vé Nhật Bản là hiện thân của những giá trị cốt lõi nhất điện ảnh xứ mặt trời mọc: sâu sắc, tự phản chiếu và khắc khoải đến không tưởng. Vậy rốt cuộc bộ phim này là gì vậy?

Cuộc đời một “quốc bảo”

Quốc Bảo (Kokuho) lấy bối cảnh Nhật Bản bước vào thời đại hậu chiến tranh, kinh tế bùng nổ, phim bắt đầu với một biến cố ngay giữa bữa tiệc năm mới tại dinh thực của một ông trùm yakuza. Sự việc khiến Kikuo, con trai ông trùm, trở thành trẻ mồ côi. Hanai Hanjiro II, diễn viên Kabuki (ca vũ kỹ - tạm dịch) bậc thầy được mời đến chung vui, quyết định nhận nuôi cậu bé. 

Bởi lẽ, ông nhìn ra được một tài năng Kabuki hiếm có ở Kikuo. Cũng vì thế, bất chấp xuất thân yakuza lẫn ngoại tộc của cậu, song song với cậu con trai ruột kiêm người thừa kế - Shunsuke, Hanai Hanjiro II quyết tâm mài giũa con nuôi thành một “onnagata” (người chuyên đảm nhận vai nữ trong Kabuki) xuất sắc nhất thế hệ mình.

Shunsuke, nghệ danh Hanya, đến từ dòng dõi Kabuki danh tiếng, thứ vốn được coi trọng trong giới, tiếp cận Kabuki như nghĩa vụ hời hợt. Kikuo, nghệ danh Toichiro, lại có tài năng thiên bẩm nhưng lại là “người ngoài” với xuất thân ám mụi. Cả hai hình thành một mối quan hệ phức tạp giữa ganh đua và tình anh em.

Cũng từ đây, Kabuki đưa Kikuo lên đỉnh cao danh vọng, nhưng cũng đánh dấu nhiều bi kịch trong cuộc đời anh. Rốt cuộc, dành cả linh hồn cho Kabuki đã cứu rỗi hay đày đọa Kikuo?

Cửa sổ nhìn vào một thế giới bí ẩn

Bộ phim do Lee Sang-il đạo diễn, với kịch bản được Satoko Okudera chấp bút và chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Shuichi Yoshida. Ngay từ nền tảng văn học đã giàu chiều sâu, phiên bản điện ảnh nay như được tiếp thêm linh hồn mới để mở rộng không gian cảm xúc và khắc họa rõ nét hơn thế giới Kabuki.

Đó chính là nét chấm phá mỹ miều của Quốc Bảo. Bộ phim hít thở loại hình sân khấu truyền thống tồn tại hàng thế kỷ của Nhật Bản vào tận cốt lõi, rồi khắc họa thế giới bí mật ấy lên màn ảnh rộng theo cách rung động nhất.

Nghệ thuật Nhật Bản luôn mang một tính bí ẩn riêng biệt. Từng nét cọ là một ý niệm, từng nét điêu khắc là một tâm tư, từng điệu múa như một nghi lễ.

Mỗi loại hình tồn tại trong một vũ trụ riêng. Mỗi loại có các quy tắc riêng và thứ độc quyền chỉ có thể được thẩm thấu bởi người trong cuộc. 

Đó cũng là Kabuki, nơi mà từng lớp trang điểm, động tác, ánh nhìn, cái nhấc chân...tuân thủ một giao ước dường như vô nghĩa với người ngoài. Chỉ khi bước vào Kabuki, chúng ta mới bắt đầu hiểu ý nghĩa.

Quốc Bảo đặt chúng ta vào chính Kikuo, mời gọi ta chiêm ngưỡng vẻ đẹp mê hoặc đầy bí ẩn. Nhưng cũng như Kikuo, một kẻ ngoại đạo thực sự của giới ca vũ kỹ, chúng ta cũng phải chịu đựng sự tàn khốc của nó, nhất là khi Kikuo bước vào con đường của một "onnagata".

Vở kịch cuộc đời một quốc bảo

Dẫu vậy, đây vẫn là một bộ phim điện ảnh, không phải phim tài liệu về Kabuki. Phàm những nghệ sĩ vĩ đại luôn bị chính đam mê của họ đày đọa bằng cách này hay cách khác. Quốc Bảo là một bộ phim diễn giải hành trình hành xác để chạm đến đỉnh cao đó.

Như Beethoven trong âm nhạc, Vincent van Gogh với hội họa, Svetlana Zakharova trên sân khấu ba-lê, Kikuo hiến dâng mọi thứ cho Ca vũ kỹ. Và như Beethoven hay Van Gogh, sự tận hiến ấy đem đến cho anh những dày vò lẫn thăng hoa.

Trong bộ môn nghệ thuật đậm tính Á Đông này, sự tận hiến là một đòi hỏi bắt buộc vượt lên mọi chủ nghĩa cá nhân. Trong thế giới Kabuki coi trọng dòng dõi, cái danh “Quốc Bảo” là thành quả của việc đấu tranh với định kiến. Còn mỗi vai diễn “onnagata” anh hoàn thiện là một lần chênh vênh giữa bản ngã và nhập vai.

Quốc Bảo là vở kịch Kabuki cuộc đời của Kikuo: đẹp đẽ, thượng vàng hạ cám, và đầy phẫn uất, nơi danh vọng không phải thứ hủy hoại một diễn viên, mà chính là sự hy sinh của anh ta, và cuối cùng là vĩ đại.

Chúng ta luôn bị thu hút bởi những cá nhân kiệt xuất với sự hiếu kỳ không tưởng về thành công và thất bại của họ. Và bộ phim mang đến sự thỏa mãn tính tò mò ấy.

Xem Quốc Bảo là một trải nghiệm đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhưng phần thưởng dành cho người ở lại đến phút cuối là vô giá. Đó là cảm giác nghẹn ngào khi nhận ra rằng nghệ thuật, dù cao quý đến đâu, cũng được xây bằng những con người rất đỗi mong manh.

Cú sốc Oscar không khiến phim bớt tỏa sáng

Quốc Bảo được dự đoán là cái tên sáng giá cho tượng vàng Hàn Lâm hạng mục Phim quốc tế xuất sắc nhất. Song, phim đã gặp một cú sốc khi không thể lọt vòng chính thức. Nhưng điều đó không khiến viên ngọc này bớt tỏa sáng.

Có những bộ phim được sinh ra để tranh giải, và có những bộ phim được sinh ra để trở thành một phần của ký ức điện ảnh. Bộ phim của đạo diễn Lee Sang-il dường như thuộc về vế thứ hai.

Với màn hóa thân đầy nội lực của Ryo Yoshizawa trong vai Kikuo, Quốc Bảo đạt đến một đỉnh cao diễn xuất mà bất kỳ giải thưởng quốc tế nào cũng khó có thể đo đếm trọn vẹn. 

Những khung hình sân khấu kabuki rực rỡ sắc màu tương phản mạnh với các phân đoạn đời thường lạnh và trầm, khiến ranh giới giữa ánh đèn và bóng tối trở thành ẩn dụ cho chính cuộc đời nhân vật.

Đạo diễn Lee Sang-il xử lý nhịp phim chậm rãi, tập trung vào nội tâm hơn là kịch tính bề mặt, mang lại một trải nghiệm điện ảnh đậm chất chiêm nghiệm. Chỉ nhiêu đây thôi cũng đủ để Quốc Bảo chạm đến các tâm hồn mộ điệu điện ảnh.

Trong lịch sử, điện ảnh Nhật Bản từng nhiều lần bước lên sân khấu Oscar, nhưng cũng không ít kiệt tác sống lâu bền hơn cả giải thưởng. Quốc Bảo có thể không cần đến một chiến thắng chính thức để khẳng định giá trị của mình.

Khi một bộ phim khiến khán giả rời rạp với cảm giác vừa được chứng kiến một nghi lễ nghệ thuật trang nghiêm, vừa trải qua một bi kịch cá nhân đầy day dứt, thì đã đủ để khẳng định giá trị của nó.

Quốc Bảo trình chiếu các rạp toàn quốc Việt Nam vào ngày 06.03.2026.