The Odyssey chắc chắn sẽ là một trong những bộ phim bão tố nhất khi trình chiếu giữa những tranh cãi gay gắt chưa từng thấy ở một bộ phim do Christopher Nolan cầm trịch.
Song, cái bóng ấy không thể xóa nhòa một sự thật. Bộ phim này được sinh ra trong sự kỳ công của đạo diễn lẫn dàn diễn viên tâm huyết. Và quy mô đó phản ánh qua những điều thú vị về ngày tháng làm nên bộ phim này đây.
Một công nghệ IMAX mới đã ra đời chỉ để quay The Odyssey
1. Công nghệ IMAX mới sinh ra chỉ cho Odyssey
The Odyssey là bộ phim đầu tiên quay hoàn toàn bằng công nghệ IMAX. Nhưng công nghệ IMAX ở đây không phải là công nghệ thường thấy. Để hiện thực hóa ý tưởng của mình, Nolan đã thách thức IMAX tạo ra một công nghệ quay mới.
Kết quả là The Odyssey trở thành bộ phim đầu tiên sử dụng thế hệ IMAX hoàn toàn mới mang tên Keighley, được đặt tên nhằm vinh danh David và Patricia Keighley – hai chuyên gia IMAX đã cộng tác với Nolan trong nhiều năm.
The Odyssey đã thực hiện những điều không thể với IMAX công nghệ mới
2. Bước ngoặt công nghệ quay phim
Với dàn máy quay nhỏ gọn và nhẹ hơn 30% so với thế hệ trước làm chúng cơ động đáng kể, Nolan có thể quay nhiều góc hay di chuyển chúng qua các địa hình hiểm trở, bền bỉ trước điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Chúng hoạt động im lặng hơn, không cản trở việc đài từ. Máy vì thế quay được cận cảnh hoặc “bắt” toàn bộ các cảnh đối thoại dài bằng ống kính 70mm - điều mà trước đây chỉ có thể làm với Panavision 65mm hoặc kỹ thuật khác.
Quay cận cảnh diễn viên là một ví dụ
Như vậy, dòng máy Keighley có thể được dùng cho toàn bộ bộ phim thay vì chỉ một số trường đoạn như trước. Đó là lý do nhiều người trong ngành xem The Odyssey không chỉ là một bộ phim mới của Christopher Nolan, mà còn là bước ngoặt của công nghệ IMAX.
Thay vì thay đổi cách làm phim để phù hợp với chiếc máy quay, lần này IMAX đã thay đổi chính chiếc máy quay để phù hợp với cách làm phim của Nolan. Đây là điều rất hiếm xảy ra trong lịch sử điện ảnh.
Ngay cả một chi tiết nhỏ trong Odyssey cũng được chú ý và hoàn thiện
3. Đêm Troy thất thủ
Để tái hiện chân thực cảnh đêm hoành tráng ở thành Troy mà không cần dùng lửa thật, nhóm của nhà quay phim Hoyte van Hoytema đã phát minh ra các thiết bị mà họ gọi là "pyrahedron",
Những bảng mạch hình tam giác được gắn các cụm đèn LED hình lục giác phát ra ánh sáng mô phỏng màu sắc và chuyển động của lửa. Hàng nghìn thiết bị này đã được sản xuất và vận chuyển đến phim trường.
Trợ lý quay phim Keith Davis đã góp phần làm nên một trường đoạn vô cùng hàm xúc cho The Odyssey
4. “Lucky Luke” của đoàn làm phim gọi tên....
....Keith Davis, trợ lý thứ nhất của nhà quay phim Hoyte van Hoytema. Chẳng là máy quay IMAX cải tiến hầm hố là thế nhưng chỉ quay được 2 đến 3 phút trước khi phải thay một cuộn phim mới. Điều này dễ khiến cảm xúc diễn viên bị ngắt quãng.
Cứu tinh của họ đến và anh ấy là Keith Davis. Như cao bồi lucky Luke bắn súng nhanh hơn cả cái bóng của mình, anh đã tập cách phản xạ, bắt nhịp và thay phim nhanh đến thần sầu trước khi đạo diễn Nolan phải báo hiệu đến lúc cần dừng lại để thay phim. Sự khổ luyện của anh đã chứng tỏ thành quả khi đoạn đối thoại dài hơi giữa Odysseus và Penelope (Anne Hathaway) không hề bị ảnh hưởng. Ai nói việc chọn đồng đội không quan trọng nào?
Các đại cảnh trong phim đều đến từ các vùng đất làm nên Thần thoai Hy Lạp
5. Du hành qua những vùng đất làm nên thần thoại Hy Lạp
Nolan nổi tiếng là một nhà làm phim khắt khe không chỉ với kỹ xảo mà còn chú trọng bối cảnh. Ông trồng hàng hecta ngô thật chỉ để quay phim Interstellar là biết. The Odyssey cũng không ngoại lệ.
Thay vì dựng toàn bộ bối cảnh trong studio, Nolan đưa đoàn phim đến nhiều địa điểm thật tại Hy Lạp, Ý và các vùng Địa Trung Hải. Trong các địa điểm ấy có hòn đảo Favignana của nước Ý thơ mộng. Đây chính là vùng đất sinh ra những huyền thoại trứ danh ngàn năm tuổi đó.
Castellp di Santa Caterina, cô độc mà hùng vĩ, nhìn ra biển Địa Trung Hải không một góc chết
6. Đường lên đỉnh...Ithaca
The Odyssey lấy lâu đài Castello di Santa Caterina vùng Favignana thơ mộng, nằm trên ngọn đồi nhìn bao quát Địa Trung Hải từ mọi hướng, cô lập mà hùng vĩ, làm quê hương Ithaca của Odysseus. Nghe có vẻ vô cùng thần thoại, miễn là bạn không phải tự mình leo lên đó quay phim như đoàn làm phim.
Do lâu đài không có đường chính thức dành cho xe, nhà sản xuất điều hành Thomas Hayslip đã cho xây dựng một hệ thống cáp treo cùng tập hợp một đội trực thăng nhỏ để vận chuyển thiết bị và vật tư lên đỉnh. Còn lại, các diễn viên và đoàn làm phim đều phải leo bộ lên và xuống con đường mòn 30 đến 45 phút mỗi ngày để lên ngọn đồi dốc đứng, quay phim trong suốt ba tuần quay phim.
Anne Hathaway đã học dệt vải thật để vào vai Penelope
7. Anne Hathaway và những ngày thú vị
Nếu Matt Damon phải học chèo thuyền và điều khiển thuyền chuyên nghiệp như một thủy thủ hàng ngàn năm trước, thì Anne phải dành ra hàng tuần liền để học cách dệt vải với khung cửi Hy Lạp cổ ở Bắc California. Tại đây, chuyên gia đã hướng dẫn cô về cơ chế hoạt động và thực hành liên tục.
Anne đã tập dệt trên một khung cửi đơn giản cho đến khi thành thục và chuyển sang khung lớn hơn - loại được nhắc đến trong truyện. Những lần tập miệt mài này là để cô có thể diễn giải khung cảnh ngồi bên khung cửi nổi tiếng của nhân vật Penelope một cách chân thật.
Còn cánh nam phải học cách chèo thuyền
8. Chèo thuyền bằng cả tính mạng
Nhắc đến tính chân thật, Nolan hoàn toàn có thể làm theo James Cameron với Titanic. Đặt một chiếc thuyền chiến trong bể nước phông xanh khổng lồ và thêm vào kỹ xảo đặc sắc. Nhưng không. Nolan đã đảm bảo mọi thứ ông quay được đều là cảnh thật người thật.
Đoàn làm phim đã tái thiết con thuyền kiểu Viking hiện đại lớn nhất thế giới, Draken Harald Hårfagre nổi tiếng với khả năng vượt Đại Tây Dương, làm chiến thuyền cho vị vua xứ Ithaca và thả nó lên biển xanh rộng lớn.
Và họ đã chèo bằng cả tính mạng
Những ngày sau đó, nam chính Matt Damon và bạn diễn, ê-kíp 26 người vận hành con thuyền và đôi khi là chính Nolan, đã lênh đênh trên đó và chịu đựng tâm trạng thất thường của những vùng biển Sicily, Scotland, quần đảo Aeolian....để có trường đoạn vượt biển ấn tượng nhất.
Không người đóng thuế, không thế thân và không kỹ xảo, chỉ có sức người đối mặt với những ngày biển động dữ dội, gió thổi 60 hải lý/giờ khiến dàn cast xây xẩm mặt mày, ói mửa liên tục. Nhưng máy quay vẫn không dừng lại và dàn diễn viên vẫn nhập vai hoàn toàn khiến dân địa phương phải ngạc nhiên.
Con thuyền đáng tin cậy này đã cùng đoàn làm phim và diễn viên đối mặt với tâm trạng thất thường của biển cả
Khi máy quay ngừng lại, dàn diễn viên sẽ vận dụng kỹ năng chèo thuyền đã được rèn giũa trước đó để tự mình chèo thuyền để đưa chiến thuyền ấy đến các địa điểm quay phim, thay vì phương thức vận chuyển truyền thống, bất kể gió mưa hay biển động.
Nên nếu bạn thấy Matt và bạn diễn đã chèo bằng cả tính mạng trong bão táp, sóng gầm, thì quả thật họ đã chèo bằng cả tính mạng thật.
Sau chiến thuyền, thì chú ngựa thành Troy là người khổ nhất đoàn
9. Khổ như chú ngựa thành Troy
Mặc dù con số cụ thể không được tiết lộ, đoàn làm phim The Odyssey đã làm nên nhiều phiên bản con ngựa thành Troy để tái hiện mưu kế nổi tiếng nhất Thần thoại Hy Lạp. Mỗi một con cao đến 10 mét.
Song, có lẽ bên cạnh chiến thuyền, đây là thành viên khổ nhất phim, nhất là chú ngựa được dùng trên bãi biển Essaouira. Chú ngựa khổng lồ này đã bị hư hỏng nặng nề sau mỗi lần bị kéo lê trên các rặng cát trên phim. Đến nỗi các thành viên bảo nhau chú ta phải cần đến 9 mạng như loài mèo mới sống sót sau quá trình quay phim.
Dù không chiếm sóng quá nhiều trên phim...
10. Thành Troy: Trường phim kỳ công nhất đoàn
Thành Troy không chiếm sóng nhiều trong The Odyssey, nhưng nói không ngoa khi nói nó là những cảnh quay kỳ công nhất từng được thực hiện với những con số ấn tượng về quy mô đại cảnh.
Nolan chọn Aït Benhaddou – "thành cổ" rộng 3 hecta, với vùng đệm rộng 16.32 hecta, đủ rộng để xây thêm 60 công trình và chứa được 2000 diễn viên quần chúng - làm Thành Troy huyền thoại. Tuy nhiên, ông không chỉ đơn giản mang máy quay đến di sản thế giới được UNESCO công nhận này.
...những phân cảnh của Troy đều là kỳ công nhất
Đội ngũ làm phim đã mở rộng bối cảnh bằng các công trình mới lớn và bao quát để máy quay có thể quay 360 độ mà không để bất kỳ sự hiện đại nào xung quanh di tích lọt vào ống kính.
Riêng Đền thờ Athena trong “thành Troy” đã cao tương đương một tòa nhà 4 tầng, với chiều sâu hơn 26 mét và chiều rộng gần 15 mét. Đây là công trình lớn nhất trong trường quay, còn toàn bộ hệ thống bậc thang đá dẫn lên đền đều được thi công thủ công thay vì được dựng bằng CGI.
Đoàn làm phim như thể đã thành công quay ngược thời gian
11. Khi đoàn làm phim quay ngược thời gian
Để quay cảnh vây hãm Thành Troy, Nolan đã quy động hàng ngàn diễn quần chúng và đặc hơn 50 chiến thuyền hàng thật trên bãi biển. Phục trang lính Hy Lạp trải dài khắp nơi với quy mô khiến nam diễn viên Tom Holland choáng ngợp, đũng nghĩa đưa mọi thứ du hành ngược về một thời đại đã xa.
Những ngày quay cảnh chiến đấu trên phim trường Troy bắt đầu từ rất sớm với các lều phục trang đã hoạt động hết công sức trước khi mặt trời mọc. Một ngày quay cảnh chiến đấu có thể bao gồm việc theo dõi và thay thế hàng trăm mảnh trang phục ở các trạng thái khác nhau. Chính sự tất bật ấy đã biến Thành Troy trở thành phim trường bận rộn nhất trong việc quay The Odyssey.
Âm nhạc làm nên tính sử thi của The Odyssey...
12. Ludwig Göransson và giải pháp cho bài toàn “Nolan khó tính”
Khi Nolan yêu cầu The Odyssey sẽ không có nhạc giao hưởng, vì thời đó làm gì có loại nhạc này. Những chuyên gia nhạc phim khác có lẽ đã bó tay, nhưng Ludwig Göransson thì không.
Để đáp ứng yêu cầu này, ông đã tập hợp một dàn nhạc gồm những nhạc cụ đã 3000 năm tuổi, với đàn Lyre và sáo đôi Aulos làm chủ đạo. Bên cạnh đó, ông mua đến 35 chiếc cồng bằng đồng với các kích cỡ khác nhau để tạo âm khác nhau.
...là sự kết hợp giữa những nhạc cụ cổ đại và hiện đại
Từ đó làm nên những giai điệu sử thi thẫm đẫm tính nhân văn đưa khán giả về lại Thời đại Đồ đồng. Tuy vậy, bất chấp yêu cầu “nhạc cổ” của Nolan, Ludwig Göransson vẫn đến Synthesizer (nhạc cụ điện tử) để hoàn thiện phần âm nhạc.
Sau khi thu âm các nhạc cụ cổ, Göransson tiếp tục kết hợp chúng với synthesizer hiện đại, tạo nên một chất âm vừa nguyên thủy vừa đầy bí ẩn. Ông muốn khán giả có cảm giác như đang nghe âm nhạc của một thế giới cách đây hơn 3.000 năm, nhưng vẫn mang hơi thở điện ảnh hiện đại.
Nolan làm cái bẫy chiến tranh nổi tiếng nhất thời đại có lý hơn rồi đó
13. Cái bẫy nổi tiếng nhất thời cổ đại giờ có lý hơn nhiều rồi
Còn việc phải kéo ngựa nặng nề đến vậy là do những mô hình này không có bánh xe hay bất kỳ bộ phận hỗ trợ nào khiến việc di chuyển được dễ dàng. Đơn giản đó là một điểm nhấn khiến phim hợp logic hơn theo Nolan.
Nolan nhấn mạnh con ngựa vốn là cái bẫy mượn danh vật tế cho thần biển, nên nó phải chìm xuống bãi cát mới hợp lý. Nếu nó có bánh xe để di chuyển, không phải cái bẫy đã quá rõ ràng hay sao?
Cyclop Polyphemus như bước ra từ phim kinh dị
14. Thổi hồn cho Cyclop Polyphemus
Là một người yêu thích hiệu ứng thực, Christopher Nolan đã cho chế tạo một con rối animatronic khổng lồ cao và rộng khoảng 6 mét, có thể được điều khiển trực tiếp bởi cả một nhóm nghệ sĩ và kỹ thuật viên ngay trên trường quay, để thổi hồn cho gã khổng lồ một mắt Polyphemus.
Nhờ đó, Matt Damon và các diễn viên thực sự có thể nhìn thấy, chạm vào và phản ứng với Cyclops trước mắt, thay vì chỉ diễn trước một màn hình xanh. Đó cũng là một minh chứng khác cho triết lý làm phim quen thuộc của Nolan: nếu có thể làm thật, ông sẽ làm thật.
Và được tái hiện ở một trong những hang động cổ đại nhất nhân loại
Và để tăng thêm phần rùng rợn, cảnh Odysseus chạm trán với Cyclops được quay bên trong một hang động có thật, thấm đẫm thần thoại Hy Lạp: Hang Nestor ở vùng Peloponnese, Hy Lạp.
Hang Nestor, có khoang chính rộng gần 20 mét, sâu gần 16 mét với mái vòm cao gần 29 mét, đã được con người sử dụng từ thời đồ đá mới, sở hữu bầu không khí bí ẩn và rùng rợn tự nhiên. Quả là ngôi nhà phù hợp cho một gã Cyclop như Polyphemus.
Argos trong The Odyssey được một chú chó quý hiếm hóa thân đó nha
15. Chuyện về chú chó trung thành
The Odyssey quy tụ một dàn diễn viên toàn những ngôi sao nổi tiếng trong nền điện ảnh toàn cầu. Câu náy nói không ngoa không vì ngay cả chú chó vào vai Argos, người bạn bốn chân trung thành duy nhất nhận ra Odysseus sau hơn một thập kỷ xa nhà, cũng là một giống chó hết sức đặc biệt.
Argos được hóa thân bởi Bing, một chú chó thuộc giống Mudi - giống cho chăn cừu quý hiếm của Hungary chỉ có vài nghìn cá thể toàn thế giới. Điều thú vị Bing dù không phải diễn viên chuyên nghiệp, nhưng với trí thông minh và khả năng thấu hiểu mệnh lệnh đã khiến chú nhập vai hoàn hảo. Và chú ta đã được yêu thích nhiều hơn kể từ khi phim ra mắt. Bởi lẽ, cuộc hội ngộ giữa Argos và Odysseus là phân cảnh cảm động nhất phim.
Rõ ràng The Odyssey không phải là một dự án bom tấn bình thường. Bộ phim được sinh ra dành riêng cho màn ảnh rộng với quy mô và độ kỳ công không thể chối bỏ. Song, Christopher Nolan không chỉ có sự hào nhoáng, mà còn là một nhà làm phim chú trọng chất. Mọi sự kỳ công này chắc chắn sẽ làm nên một bộ phim đáng nhớ.