Nói đến sử thi Odyssey, chúng ta phải nói về đường về nhà gian của người hùng Odysseus. Đó là hành trình đầy các thử thách, các sinh vật kinh hoàng và huyền thoại xa xưa sống dậy. Song, trong đoạn trailer mới nhất của The Odyssey, các fan phim kêu trời không nhận ra thế giới mà Nolan sáng tạo.
Nhiều fan còn đùa bộ phim như một chuyến “phê pha“ của Nolan. Nhưng về một phương diện, người viết lại nhìn thấy một điều thú vị. Nolan dường như đang cá nhân hóa The Odyssey.
Hành trình trở về còn đáng sợ hơn cả chiến tranh
Trailer đầu tiên của The Odyssey không chỉ bán một bộ phim sử thi. Nó bán cảm giác lạc lối. Chỉ trong vài phút ngắn ngủi, Christopher Nolan đã biến cuộc hành trình của Odysseus từ một thiên anh hùng ca quen thuộc thành một cơn ác mộng về thời gian, ký ức và sự tồn tại của con người sau chiến tranh.
Trong nguyên tác của Homer, Odysseus đối mặt với quái vật, thần linh, biển cả và lời nguyền. Nhưng trailer của Nolan cho thấy một hướng tiếp cận khác: mọi trở ngại đều được biến thành thử thách tâm lý.
Hành trình làm nên tên tuổi Odysseus bắt đầu
Những con quái vật không còn đơn thuần là sinh vật thần thoại. Chúng giống như hiện thân của nỗi ám ảnh, sự kiệt quệ và cảm giác mất phương hướng của một người lính đã xa nhà quá lâu, chứng kiến quá nhiều nỗi kinh hoàng.
Đó là điểm khiến trailer này gây tò mò đến vậy. The Odyssey đúng là dựa vào nguyên tác sử thi vĩ đại nhất lịch sử Hy Lạp. Nhưng khi bản thân nguyên tác gốc vẫn có nhiều điểm mơ hồ về bối cảnh, Nolan đã có dịp nhào nặn tài nguyên thành không gian có dấu ấn của ông.
Trận chiến thành Troy là nỗi ám ảnh của Odysseus
Cuộc chiến thành Troy vẫn ám ảnh Odysseus
Hơn hết, cái bóng của cuộc chiến thành Troy vẫn còn đó, bám lấy người hùng trong mỗi bước chân. Cuộc chiến được ca tụng là vĩ đại và vinh quang nhất Hy Lạp chỉ là ký ức dai dẳng kinh hoàng trong tâm trí Odysseus.
Nolan dường như biến nó thành thứ đã và đang bào mòn người hùng. Mỗi lần anh nghĩ đến quá khứ, chúng đều mang cảm giác lạnh lẽo hoặc ác liệt đến ám ảnh. Odysseus ở đây là một cựu binh PTSD thay vì anh hùng thần thoại. Điều này cũng có nghĩa, chúng ta sẽ được chứng kiến vài cột mốc của cuộc chiến thành Troy thông qua Odysseus.
Biển cả trong phim là thế lực của thần thánh...
Biển cả trong The Odyssey đậm chất Interstellar
Các fan Thần thoại Hy Lạp đều biết, đối thủ đáng gờm nhất của Odysseus là Poseidon - vị thần ngự trị biển cả. Nói ẩn dụ hơn, thì chính biển cả là thử thách ác liệt đến mức thần thánh đối với người hùng.
Trong phần lớn phim thần thoại Hollywood trước đây, đại dương thường là bối cảnh phiêu lưu. Nhưng ở đây, biển của The Odyssey hiện lên lạnh lẽo, cô độc và vô tận. Cảm giác này rất giống cách Nolan từng quay không gian trong Interstellar.
...và quái vật
Trong đó, Nolan hé lộ những sinh vật đáng sợ chờ đợi Odysseus. Xoáy biển của quái vật Charybdis. Bóng dáng của Scylla lấp ló. Giọng hát chết chóc của Siren vang lên. Những con tàu nhỏ bé bị nhấn chìm giữa bóng tối và các cơn bão khổng lồ.
Không gian trong Interstellar không lãng mạn. Nó đáng sợ vì sự im lặng và vô hạn. Biển cả trong The Odyssey cũng mang đúng tinh thần ấy. Odysseus không chỉ đang vượt đại dương. Anh đang bị thời gian nuốt chửng, trong khi cố chống lại thứ vượt quá tầm hiểu biết của con người.
Có thể nuốt chửng Odysseus
Nhưng tất cả chúng đều không khiến Odysseus sợ hãi bằng việc cảm giác cô độc và day dứt khi nghĩ đến vợ và con. Đó là nỗi khắc khoải dày vò khiến ngay cả nữ thần Calypso (Charlize Theron) cũng phải rung động sau 7 năm cố níu chân anh.
Nolan không chỉ làm phim. Ông đang xoáy vào thứ làm nên một thần thoại. Đúng là cuộc viễn chinh thành Troy đã để cái tên Odysseus được xướng lên như người hùng, nhưng hành trình trở về đầy cam go mới là yếu tố khiến anh trở thành thần thoại.
Một phần của The Odyssey thuộc thể loại kinh dị
Nolan đang làm phim kinh dị
....ít nhất là ở một số phân đoạn. Cyclops xuất hiện cực ngắn nhưng gây sốc mạnh vì thiết kế rất ghê rợn. Thay vì tạo cảm giác thần thoại cổ tích, Nolan làm Polyphemus giống sinh vật nguyên thủy sống trong hang tối.
Khung hình hẹp, ánh lửa chập chờn và camera rung khiến cảnh này giống phim sinh tồn. Điều này rất hợp với nguyên tác, vì chương của Cyclops thật ra được mô tả rất kinh dị: Polyphemus ăn thịt người ngay trước mặt Odysseus. Nhưng hắn không phải kẻ duy nhất thèm loại thịt.
Bộ phim cũng có một số chi tiết...khá là khó hiểu
Những gã khổng lồ Laestrygonians nổi tiếng với tục ăn thịt người cũng là một điểm nhấn kinh dị không kém so với gã Cyclops Polyphemus. Và chúng đã xuất hiện trong hình hài khá...lạc loài giữa thời đại
Trong bầu không khí mang dáng dấp Hy Lạp cổ đại, đám khổng lồ lại mặt giáp toàn thân chạm trán với toán lính của Odysseus, tạo nên một khung cảnh kỳ dị, như thể hai thời đại đang đụng độ giữa sương mù. Đây có lẽ là chi tiết khó hiểu nhất của bộ phim, nhưng cũng là một trong những chi tiết gây tò mò nhất.
Ithaca là nơi Odysseus phải đối mặt với Antinous xảo trá
Ithaca: Thử thách cuối cùng
Phân đoạn được mong đợi nhất trong Sử Thi Odyssey chắc chắn là cuộc đối đầu cuối cùng giữa Odysseus và lũ người cầu hôn đang ký sinh trên quê hương anh. Ở The Odyssey, phân đoạn này càng được Nolan chú trọng, với dấu hiệu đầu tiên là cho Antinous (Robert Pattinson) một khía cạnh mới.
Antinous bước ra từ nguyên tác và hơn thế nữa. Hắn mưu mô hơn, tư duy chính trị hơn và thiết lập những âm mưu tinh vi nhằm đảm bảo chủ nhân ngai vàng Ithaca sẽ không trở về. Đó là tiền đề làm nên một phản diện phức tạp hơn là ác một cách đơn thuần như những dòng thơ.
The Odyssey sẽ không chỉ có hành động hoành tráng
Nhưng ông cũng không quên tuyến cảm xúc
Tất nhiên, Nolan sẽ không bỏ qua những mỏ neo cảm xúc cho The Odyssey. Chú chó Argos đã đợi 20 năm để gặp chủ một lần cuối. Trong khi đó, Telemachus phải tìm cách đối mặt với khoảng trống khổng lồ mà Odysseus để lại. Penelope lại ôm hình bóng một người có khi đã thay đổi.
Câu chuyện của Penelope và Telemachus được diễn giải và cuộc hội ngộ giữa Odysseus và chú chó Argos được báo hiệu sẽ là một trong những phân cảnh hàm xúc nhất bộ phim.
The Odyssey mang tính cá nhân Nolan hơn bao giờ hết
Họa chăng, chúng ta đã hiểu lầm Nolan?
Đó là nghi vấn đáng chú ý nhất khi chúng ta đặt The Odyssey lên cạnh các dự án bom tấn nhà làm phim đã thực hiện trong những năm vừa qua. Cụ thể là Inception, Interstellar, Tenet, những bộ phim mà ông phải thiết kế một thế giới riêng bao bọc câu chuyện.
Nhìn lại chúng, có vẻ như chúng ta đã bỏ qua một khía cạnh đặc biệt của nhà làm phim. Từ trước đến nay, kể cả đó là những dự án đầu tay còn vụng về của mình, Nolan vẫn luôn là một kiến trúc sư thích trình diễn.
Thú thật người viết không ngạc nhiên lắm nếu Nolan chọn chơi ngông với bộ phim này
Ông mời các khán giả đến với thế giới của ông, chứng kiến tay nghề, cảm nhận trí tưởng tượng, suy ngẫm về các sáng tạo của ông hơn là chú trọng việc ông có thể tuân thủ nguyên tác đến mức nào. The Odyssey không ngoại lệ.
Nolan đang tự diễn giải thế giới mà ông nghĩ đến khi đọc Sử Thi Odyssey, dùng điện ảnh thay ngòi bút, lấy điện ảnh làm nên một bài cảm nhận về nguyên tác và chúng ta là người “đọc” bài văn ấy. Một kiểu cảm nhận văn học không khuôn khổ, tự do, có lẽ có cả một chút điên rồ và mang tính cá nhân, thay vì đồng ý với tập thể.
The Odyssey - Bộ phim đạp lên tranh cãi của Nolan?
Đầu năm, màn bạc đã chào đón một “fanfic” trị giá $80 triệu mang tên Đồi Gió Hú (2026). Với một đạo diễn như Nolan, sự dạn dĩ gần như là chơi ngông ông thể hiện qua dự án này không phải là không thể, và thú thật là không quá bất ngờ.
Tóm lại là The Odyssey, Nolan dàm làm, chúng ta dám xem.