Bằng Chứng Sinh Tử (Mercy) - Một bản nhái siêu phẩm Minority Report hay có gì khác biệt?
Tin điện ảnh · Ivy_Trat ·
Bằng Chứng Sinh Tử
Khởi chiếu 23/01/2026
Bằng Chứng Sinh Tử ra đời vào năm 2026, do Chris Pratt thủ vai chính, Rebecca Ferguson vào vai thẩm phán AI Maddox không khoan nhượng, và Timur Bekmambetov ngồi ghế đạo diễn. Vấn đề là, cách nhau hai thập kỷ, bộ phim này lại tương đồng Minority Report một cách kỳ lạ.
Bằng Chứng Sinh Tử (Mercy) đưa Chris Pratt trở lại phòng vé trong vai một anh hùng hành động nữa. Song, lần này là một vai diễn khá kỳ quặc. Vì câu chuyện mà người hùng này mang đến sao lại giống Minority Report đến vậy?
Minority Report – bộ phim năm 2002 do Tom Cruise thủ vai chính, được Steven Spielberg sáng tạo đến nay hiện lên như một lời tiên tri về trí thông minh nhân tạo, nhân tính, đạo đức và cả định mệnh. Một khái niệm lần nữa được khai thác trong Bằng Chứng Sinh Tử. Vậy, liệu đây chỉ là một bản nhái của một siêu phẩm sci-fi vượt thời đại hay có yếu tố nào đó làm nó khác biệt?
Công lý trong thời đại AI
Bằng Chứng Sinh Tử lấy bối cảnh Los Angeles trong tương lai gần, nơi hệ thống tư pháp đã được trao quyền cho một trí tuệ nhân tạo mang tên Mercy, có khả năng thu thập và phân tích toàn bộ dữ liệu số của con người để đưa ra phán quyết gần như tức thời.
Chris Raven (Chris Pratt), một thám tử kỳ cựu từng góp phần làm nên AI này và ủng hộ mạnh mẽ việc áp dụng AI vào xét xử, bất ngờ tỉnh dậy và phát hiện mình bị buộc tội sát hại vợ. Không có phiên tòa truyền thống, không có luật sư bào chữa theo cách quen thuộc, Raven phải tự chứng minh bản thân vô tội với “quan tòa” là một thuật toán lạnh lùng trong 90 phút.
Tiếng vọng từ một siêu phẩm
Bằng Chứng Sinh Tử ra đời vào năm 2026, do Chris Pratt thủ vai chính, Rebecca Ferguson vào vai thẩm phán AI Maddox không khoan nhượng, và Timur Bekmambetov ngồi ghế đạo diễn. Vấn đề là, cách nhau hai thập kỷ, bộ phim này lại tương đồng Minority Report một cách kỳ lạ.
Là một trong những bộ phim được đánh giá cao nhất của Steven Spielberg đầu những năm 2000, Minority Report theo chân John Anderton (Tom Cruise), trưởng phòng Precrime – bộ phận hợp tác với những “nhà tiên tri” được gọi là Precogs, những con người sở hữu khả năng nhìn thấy các tội ác trong tương lai.
Ba Precog có thể dự báo ai sẽ gây ra một tội ác nào đó nhờ “nhìn” được chuỗi nhân quả vô hình. Precrime từ đó ra đời với mục tiêu bắt giữ kẻ giết người trước khi họ kịp gây án, dựa trên giả định rằng tương lai là một kết cục cố định.
Mọi thứ sụp đổ khi John Anderton bị chính hệ thống ấy vu cáo oan về một vụ giết người chưa xảy ra. Để cứu mình, anh buộc phải chứng minh rằng những gì Precog nhìn thấy không phải lúc nào cũng là chân lý tuyệt đối. Từ đó, anh phát hiện sự tồn tại của cái gọi là Minority Report, thứ biểu hiện không phải lúc nào những người được dự đoán sẽ gây ra tội ác cũng thực hiện các hành vi ấy, khiến tương lai thay đổi.
Sự tồn tại của “Minority Report”- bản tiên tri thiểu số bị che giấu đã chứng minh rằng tương lai không hề cố định. Qua đó, bộ phim đặt ra câu hỏi mang tính nền tảng: liệu việc khẳng định con người có tội trước khi được chứng minh vô tội thay vì ngược lại như lẽ thường có còn là công lý, hay chỉ là sự lạm dụng quyền lực dưới danh nghĩa trật tự?
Chính câu hỏi này khiến Bằng Chứng Sinh Tử chạm đến một lằn ranh nguy hiểm. Bởi khi đứng cạnh một siêu phẩm như Minority Report, bất kỳ sự tương đồng nào cũng dễ khiến bộ phim 2026 bị nhìn nhận như một bản sao hơn là một tác phẩm đối thoại độc lập.
Một lát cắt cứu rỗi cho bộ phim 2026
Nếu phải nói sự khác biệt, thì sự “low concept” của Bằng Chứng Sinh Tử lại chính là điểm mấu chốt. Khi John Anderton phải chứng minh rằng định mệnh không chắc chắn và tương lai có thể thay đổi, thì Chris Raven của Chris Pratt “nhẹ gánh” hơn khi chỉ tập trung vào một vụ án đã diễn ra, nhưng từ đó, anh ta phải đối mặt với những cảm xúc phức tạp đã bị mặc kệ trong thời gian dài.
Tương tự Minority Report, bộ phim năm 2026 về cốt lõi không chỉ xoay quanh AI, mà còn là câu chuyện về con người trong một hệ thống bao trùm mọi mặt đời sống. Nhưng ở đây, cuộc vật lộn của Raven mở ra một sự thật vừa mang tính cá nhân, vừa mang tính hệ thống, trong khi yếu tố con người và chủ đề "high concept" lại được nhấn mạnh hơn ở bộ phim 2002.
Nếu Minority Report là lời cảnh báo về việc trừng phạt con người vì những gì họ chưa làm, về việc đặt niềm tin tuyệt đối vào một hệ thống gần như siêu nhiên và loại bỏ nhân tính, thì Bằng Chứng Sinh Tử lại khắc họa một sự thật ám ảnh khác: con người hay AI đều có thể sai lầm.
Thừa nhận sai lầm là điều con người làm rất tệ, và bộ phim này buộc nó không thể bị che giấu hay trốn tránh. Không chỉ vậy, họ còn bị buộc phải đối mặt với hậu quả từ sai lầm đó. Nhân vật chính tìm được sự thật cũng là lúc anh phải chấp nhận bản thân đã sai. Mọi thứ anh tin tưởng, mọi triết lý anh theo đuổi, mọi lý tưởng và mục đích đồng loạt sụp đổ.
Đó là một mô-típ quen thuộc của dòng phim phòng xử án, kết hợp với cấu trúc “whodunit” điển hình trong bối cảnh công nghệ cao. Những câu hỏi mang tính triết lý về AI vì thế chỉ tồn tại như một lớp “subtext”.
Bằng Chứng Sinh Tử, bất chấp trailer hùng hồn và những ý niệm đao to búa lớn, lại có lối kể tập trung và đơn giản. Và chính điều đó giúp bộ phim tránh khỏi số phận phải so găng trực diện với một siêu phẩm như Minority Report – nhất là khi, không giống Tom Cruise, Chris Pratt gần như phải chôn chân trên một chiếc ghế trong phần lớn thời lượng phim.
